Ìdìbò 2027: ÀWỌN ỌBA ILẸ YORÙBÁ S’ATILEYIN FÚN IPADABO TÍNUBU LEEKEJI

Orísun: OJB News Yoruba | Akọroyin: Muyideen Akinro, Ìbàdàn | Olootu: Lekan Lawal | Ojú-òpó: OJB Media Hub | Ọjọ́ Ẹti, 12, Oṣù Kọkànlá 2026 | ojbmediashub.com.ng | +2348066952410

*Àwọn Ọba Ilẹ̀ Yorùbá Fọwọ́ Sí Tinubu Fún Sáà Kejì Ní Ìbàdàn

Ìgbìmọ̀ Àwọn Ọba àti Olórí Ìbílẹ̀ ni gbogbo Gúúsù-Ìwọ̀-Oòrùn orile-ede Naijiria ti fọwọ́ sí àtún-dìbò Ààrẹ Bola Ahmed Tinubu fún sáà kejì ní ìdìbò ọdún 2027. Fi fi fohùn ṣọ̀kan yìí wáyé níbi ìpàdé gbogboogbo tí wọn kọwọ ṣe papọ ni Ààfin Olubadan tilẹ̀ Ìbàdàn ni agbegbe Aremo. 

Ìpinnu náà wà nínú ìwé ìpinnu ọ̀rọ̀ ìpàdé — communiqué — tí Aláké Ilẹ̀ Ẹ̀gbá, Ọba Adedotun Gbadebo, kà nígbà tí ìpàdé náà parí ní ọjọ́ Ọjọ́rú, ọjọ́ 11 Oṣù Kọkànlá, 2026, ní Ààfin Olúbàdàn Ìbàdàn, Ọba Rashidi Ladoja, ní Oke-Aremo, Ìbàdàn.

Àwọn Ọba náà sọ pé àwọn pèsè atìlẹ́yìn ìjọba Ààrẹ náà nítorí pé ó ń gbìyànjú láti yanjú àwọn ìṣòro orílẹ̀-èdè náà, àti láti mú ètò ìdàgbàsókè lọ síwájú.

“Ìgbìmọ̀ náà tún fi ìtìlẹ́yìn rẹ̀ tí kò lè yípadà hàn fún Ààrẹ Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà àti ìjọba rẹ̀.”

— Apá kan nínú communiqué náà

Àwọn wo ló peju pesẹ síbi Ìpàdé náà?

Nínú àwọn èèkàn Ọba pàtàkì tó wà nínú ìpàdé náà ni:

Ooni Ilé-Ifẹ̀, Ọba Adeyeye Ogunwusi

Olúbàdàn Ìbàdàn, Ọba Rashidi Ladoja — olùgbàlejò

Soun Ogbomoso, Ọba Ghandi Olaoye

Aláké Ẹ̀gbá, Ọba Adedotun Gbadebo — ẹni tó kà communiqué náà

Olu Ilárò, Ọba Kehinde Olugbenle

Deji Akure, Ọba Aladetoyinbo Aladewusi

Aseyin Iseyin, Ọba Sefiu Adeyeri

Ewi Ado-Ekiti, Ọba Rufus Aladesanmi

Owa Obokun Ijesaland, Ọba Adesuyi Hastrup, àwọn ọba tí ó tún wá ní í jókòó ní

Elegushi, Ọba Saheed Ademola; Oniba, Ọba Sulaimon Raji-Ashade; Ogoga Ikere-Ekiti, Ọba Samuel Adejimi; Balogun Ìbàdàn, Ọba Tajudeen Ajibola; Orangun Oke-Ila, Ọba Abolarin Adedokun, àti àwọn mìíràn.

Ìròyìn kan sọ pé ó lé ní ọba méjìlélógún láti ìpínlẹ̀ Èkó, Ekiti, Ọ̀yọ́, Ògùn, Ọ̀ṣun àti Ondo ló fọwọ́ sí ìwé ìpinnu olókè mẹ́wàá náà.

EYII NI ÌPINNU MẸ́FÀ MÌÍRÀN TÍ Ó ṢẸLẸ̀ 

Kìí Ṣe Ìfọwọ́sowọ́pọ̀ Nìkan, ó tún ní ohun Mẹ́fà mìíràn tí wọ́n tún pinnu lè lórí níbi ipade náà, bẹẹni awọn Ọba náà kò dúró lórí ìfọwọ́sowọ́pọ̀ Tinubu nìkan. Wọ́n tún pinnu:

1. Kí Ààrẹ Máa Wà Ní Gúúsù: Wọ́n sọ pé ètò yíyípo ipò Ààrẹ ti ń mú ìdúróṣinṣin, ìṣọ̀kan àti ìfarahàn wá, nítorí náà kí ipò Ààrẹ dúró ní Gúúsù Nàìjíríà ní ìdìbò tó ń bọ̀.

2. Ọlọ́pàá Ìpínlẹ̀: Wọ́n tìlẹ́yìn ìdásílẹ̀ ọlọ́pàá ìpínlẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ọ̀nà láti mú ààbò inú orílẹ̀-èdè le, wọ́n sì rọ àwọn Ọba láti múra àwọn ọ̀dọ́ sílẹ̀ fún iṣẹ́ tó lè jáde nínú ètò náà.

3. Kò Sí Ìpadàbọ̀ Owó Ìrànlọ́wọ́ Epo — Fuel Subsidy: Wọ́n sọ pé pípa owó ìrànlọ́wọ́ epo padà kò ní ṣe rere fún ìdàgbàsókè ọrọ̀-ajé àti ìdúróṣinṣin ìnáwó orílẹ̀-èdè nígbà pípẹ́.

4. Ìpolongo Àlàáfíà: Wọ́n dá lẹ́bi ìwà ipá nínú ìdìbò, ìdẹ́rùba, ríra ìbò àti gbogbo ìwà ìbàjẹ́ ìdìbò, wọ́n sì rọ àwọn olóṣèlú àti àwọn ènìyàn láti tẹ̀lé ìwà ìjọba tiwantiwa.

5. Ààbò Gúúsù-Ìwọ̀-Oòrùn: Wọ́n dúpẹ́ lọ́wọ́ Ààrẹ fún dídásílẹ̀ àwọn ẹgbẹ́ ọmọ-ogun tuntun ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ àti Ekiti, wọ́n sì yìn ìdàgbàsókè àwọn ọ̀nà àti iṣẹ́ àgbékalẹ̀ mìíràn ní Gúúsù-Ìwọ̀-Oòrùn.

6. Kí Àwọn Ọba Kó Àwọn Ènìyàn Jọ: Wọ́n rọ gbogbo Ọba ní Gúúsù-Ìwọ̀-Oòrùn láti máa kọ́ àwọn ènìyàn wọn nípa àwọn ètò ìjọba àti láti tìlẹ́yìn wọn.

ÌBÉÈRÈ ŃLÁ: NÍBO NÍ ALÁÀFIN Ọ̀YỌ́ WÀ? 

Ìbéèrè ti ọ̀pọ̀lọpọ̀ èèyàn ń bí ara wọn nipe nibo ni Aláàfin wá? Gẹ́gẹ́ bí àwọn ìròyìn tó jáde, Aláàfin Ọ̀yọ́, Ọba Akeem Abimbola Owoade, kò sí nínú ìpàdé náà. Ìròyìn kan sọ pé àìsí rẹ̀ “jẹ́ òun iyà á ní lẹ́nu” gidigidi.

OJB News Yorùbá kíyèsí: Títí di ìgbà tí a ń kọ ìròyìn yìí, kò sí ìdí ìṣẹ́lẹ̀ kan tí Ààfin Ọ̀yọ́ tàbí Ìgbìmọ̀ Ọba fi sílẹ̀ nípa àìsí rẹ̀. Nítorí náà, a kò gbọdọ̀ sọ pé ó kọ̀ láti wá, tàbí pé ó tako ìpinnu náà. Àìsí nínú ìpàdé kan kì í ṣe ìtakora ní gbangba.

Bákan náà, àwọn ènìyàn lórí ẹ̀rọ ayélujára tún ń béèrè nípa àìsí Oluwo Iwo — ṣùgbọ́n ìwé ìpinnu náà kò dáhùn ìbéèrè náà. Àwọn ọ̀rọ̀ lórí ayélujára fi hàn pé ọ̀pọ̀ ènìyàn ń wo àìsí àwọn Ọba méjì yìí gẹ́gẹ́ bí ohun pàtàkì.

Kí Ló Jẹ Mọ́ Gómìnà Seyi Makinde?

Nínú gbogbo ìròyìn àti communiqué tó jáde, orúkọ Gómìnà Ọ̀yọ́, Seyi Makinde, kò sí nínú àwọn tó wà ní ìpàdé náà, bẹ́ẹ̀ ni a kò sì mẹ́nuba orúkọ rẹ̀ nínú ìpinnu àwọn Ọba.

Èyí ṣe pàtàkì nítorí pé ìpàdé náà wáyé ní Ìbàdàn, olú-ìlú Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́, tí Makinde ń ṣàkóso. Ṣùgbọ́n a gbọdọ̀ ṣọ́ra: àìsí orúkọ rẹ̀ nínú ìròyìn kì í ṣe ẹ̀rí pé ó tako ìpinnu náà, bẹ́ẹ̀ ni kì í ṣe ẹ̀rí pé ó tìlẹ́yìn rẹ̀. Ìpàdé náà jẹ́ ìpàdé Àwọn Ọba, kì í ṣe ìpàdé àwọn gómìnà.

Ní àkókò kan náà, ìpàdé yìí ti mú ariwo jáde nípa ipa àwọn Ọba nínú òṣèlú. Àwọn kan lórí ẹ̀rọ ayélujára ń sọ pé àwọn Ọba gbọdọ̀ dúró ní ẹ̀gbẹ́, wọ́n sì ń fi ẹ̀sùn pé wọ́n ti gba owó. Àwọn mìíràn ń dáàbò bo wọ́n, wọ́n ń sọ pé ẹ̀tọ́ wọn ni láti tìlẹ́yìn ọmọ Yorùbá tó wà lórí ipò Ààrẹ.

Àwọn mìíràn tún ń sọ pé: “Àwọn Ọba ní ìbò kan ṣoṣo, bí gbogbo ènìyàn” — ìtumọ̀ pé ìfọwọ́sowọ́pọ̀ kò túmọ̀ sí pé ìdìbò ti parí.

Kí Ni Èyí Tú Mọ́ Fún 2027?

Ìfọwọ́sowọ́pọ̀ yìí jẹ́ àmì pàtàkì mẹ́ta:

Àmì ìṣọ̀kan Gúúsù-Ìwọ̀-Oòrùn: Àwọn Ọba fẹ́ fi hàn pé Gúúsù ń sọ̀rọ̀ pẹ̀lú ohùn kan nípa yíyípo ipò Ààrẹ.

Àmì ìpolongo tete: Ó ń ṣí ojú ọ̀nà sí ìpolongo 2027, kí àwọn Ọba lè kó àwọn ènìyàn wọn jọ.

Àmì ìjà òṣèlú tó ń bọ̀: Àríyànjiyàn lórí bóyá Ọba gbọdọ̀ ṣe òṣèlú yóò máa pọ̀ sí i, pàápàá jùlọ ní Ọ̀yọ́, níbi tí ìbáṣepọ̀ láàárín àwọn Ọba àti ìjọba ìpínlẹ̀ ti jẹ́ ọ̀rọ̀ tó ń gbóná.

OJB News Yorùbá yóò máa tẹ̀lé ìròyìn yìí. Tí Ààfin Ọ̀yọ́ tàbí Gómìnà Makinde bá ṣe àlàyé lórí ìpàdé yìí, a ó mú un wá fún yín.

Kí ni ìwọ náà rò? Ṣé àwọn Ọba gbọdọ̀ máa fọwọ́ sí olóṣèlú, tàbí kí wọ́n dúró ní ẹ̀gbẹ́? Fi èrò rẹ sílẹ̀ nínú comment.