Orísun: OJB News Yoruba | Akọroyin: Lekan Lawal, Sango-Ọta | Olootu: Lekan Lawal | Ojú-òpó: OJB Media Hub | Ọjọ́ Ọjọbọ, 11, Oṣù Kọkànlá 2026 | ojbmediashub.com.ng | +2348066952410
*Ọmọ Ẹgbẹ́ Republican Fẹ́ Yọ Hegseth Kúrò: Ìjà Iran Ti Di Wahala Tó Ń Pa Ẹgbẹ́ Trump Lẹ́rù
Agbára ń mì tìtì tí ní Washington. Ọmọ ẹgbẹ́ Republican kan, Thomas Massie láti ìpínlẹ̀ Kentucky, ti gbé ìgbésẹ̀ tó léwu tí ó sì lágbára jùlọ lọ́dọ̀ ìjọba Ààrẹ Donald Trump — ó fẹ́ kí wọ́n yọ Akọ̀wé Ìjọba fún Ààbò, Pete Hegseth, kúrò nípasẹ̀ ìlànà iyonipo (impeachment).
Massie ka ìwé ẹ̀sùn náà lórí ilẹ̀ Ilé Aṣòfin ní Ọjọ́ Ajé, ọjọ Kẹsàn-án Oṣù Kọkànlá, ní kété tí Ilé náà ṣí fún ìgbà àkọ́kọ́ lẹ́yìn ìdìbò àárín-ìgbà. Ó fi àkókò méjì ọjọ́ sílẹ̀ fún ìbò — èyí túmọ̀ sí pé ìbò lè wáyé ní Ọjọ́rú, 11 Oṣù Kọkànlá.
Èyí kì í ṣe ẹ̀sùn kékeré. Ó jẹ́ ìjà tó lè yí ìtàn Amẹ́ríkà padà.
Kínní ẹ̀sùn Méjìdínlógún naa?
Massie gbé ẹ̀sùn mẹ́jọ kalẹ̀ sí Hegseth. Ó sọ pé Hegseth:
“mọ̀ọ́mọ̀ ṣe àti mú àṣẹ tí kò bófin mu wá sí ìmúṣẹ” tí ó sì “ṣì wà ní ewu sí Òfin Ìbágbépọ̀.”
Nínú àwọn ẹ̀sùn náà:
1. Ogun Iran láìsí ìfọwọ́sí Congress: Wọ́n fi ẹ̀sùn kan Hegseth pé ó darí àwọn ọmọ-ogun Amẹ́ríkà láti bẹ̀rẹ̀ ogun sí Iran ní 28 Oṣù Kejì, 2026, láìsí ìkéde ogun, láìsí òfin pàtó, tàbí pajawiri orílẹ̀-èdè.
2. Lílọ síwájú ju ọjọ́ 90 lọ: Wọ́n sọ pé ó rú Òfin Agbára Ogun (War Powers Resolution) nítorí pé ogun náà ti lọ ju ọjọ́ 90 lọ láìsí ìfọwọ́sí Congress.
3. Ìpànìyàn tí kò lọ nípasẹ̀ ẹjọ́: Wọ́n fi ẹ̀sùn kan án pé ó paṣẹ fún ìkọlù apaniyan sí àwọn ọkọ̀ ojú omi tí wọ́n fura sí pé wọ́n ń gbé oògùn olóró. Ní ìbámu pẹ̀lú ìròyìn, ó lé ní ọkọ̀ ojú omi 80 ti parun, ènìyàn 243 sì ti kú nínú àwọn ìkọlù yìí láti Oṣù Kẹsán ọdún tó kọjá, láìsí ẹ̀rí gbangba tí Pentagon fi hàn.
4. Ìkọlù ilé-ìwé ní Iran: Àwọn ẹ̀sùn náà sọ pé ìkọlù Amẹ́ríkà tó lu ilé-ìwé alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ ní Iran jẹ́ àbájáde tí a lè rí tẹ́lẹ̀ nítorí àṣà ogun Hegseth tó ń kéde pé ó kórìíra “òfin ìjà tí kò ní ìtumọ̀” tí ó sì fẹ́ “ìpaniyan tó pọ̀ jùlọ, kì í ṣe òfin tí kò ní agbára.”
5. Ogun Yemen àti Venezuela: Wọ́n tún fi ẹ̀sùn kan án pé ogun ní Yemen jẹ́ “tí kò bófin mu” tí ó sì fa ikú àwọn aráàlú, àti pé ìṣẹ́ tó mú Nicolás Maduro ní Venezuela jẹ́ “ìṣe ogun sí orílẹ̀-èdè tó ní ìjọba ara rẹ̀ tí a fi ìdènà oògùn olóró bo.”
KÍNNÍ Ó MÚ ÌJÀ YÌÍ WÁ? ÌDÌBÒ TÓ SỌ REPUBLICAN D’Ẹ́RÙ
Ìgbésẹ̀ yìí wáyé ní ọ̀sẹ̀ kan lẹ́yìn tí ẹgbẹ́ Republican pàdánù ilé méjèèjì Congress — Ilé Aṣòfin àti Sénétì — sí ẹgbẹ́ Democrat nínú ìdìbò àárín-ìgbà.
Trump fúnra rẹ̀ àti Igbákejì Ààrẹ JD Vance ti fi ẹ̀sùn kan ogun Iran pé ó fa ìpàdánù náà, nítorí pé ó mú kí owó epo ga, tí ó sì ba aje jẹ́.
Ìwádìí AP Voter Poll tó bá ju ènìyàn 100,000 sọ̀rọ̀ fihàn pé nínnu mẹ́fà nínú mẹ́wàá olùdìbò sọ pé Amẹ́ríkà ṣe “ìpinnu tí kò tọ́” nípa biba Iran jagun.
Massie fúnra rẹ̀ pàdánù ìdìbò àkọ́kọ́ (primary) sí olùdíje tí Trump ṣe ìtìlẹ́yìn fún. Ṣùgbọ́n ó sọ pé òun kò ní dúró. Ó ti gbé ẹ̀sùn yìí kalẹ̀ tẹ́lẹ̀ ní ọjọ́ keerindinlogun Oṣù Kẹsán, ṣùgbọ́n Agbẹnusọ Ilé, Mike Johnson, yára pa Ilé náà dé láti yẹra fún ìbò náà. Nísinsìnyí, Massie ti tún gbé e kalẹ̀ pẹ̀lú agbára òfin tó fi agbára mú ìbò.
Báwo ni iyonipo Ṣe n’ ṣiṣẹ́?
Fún àwọn olùgbọ́ OJB News tó ń béèrè:
Ilé Aṣòfin nìkan ní agbára láti fi ẹ̀sùn kan ènìyàn. Ìbò púpọ̀ kékeré — ìdajì pẹ̀lú ọ̀kan — tó láti fi ẹ̀sùn kan Hegseth.
Sénétì ni yóò ṣe ìdájọ́. Ó nílò ìdajì méjì nínú mẹ́ta láti dá ẹ̀bi àti láti yọ ọ kúrò.
Tí Hegseth bá jẹ́bi ẹ̀sùn ní Ilé, yóò di Akọ̀wé Ìjọba kẹta nínú ìtàn Amẹ́ríkà tí a ti fi ẹ̀sùn kan. Àkọ́kọ́ ni William Belknap ní 1876, kejì ni Alejandro Mayorkas ní 2024.
Ṣùgbọ́n àwọn olùṣàkóso Republican ń gbìyànjú láti dènà ìbò náà. Wọ́n lè gbìyànjú láti “fi sílẹ̀” (table) ìwé ẹ̀sùn náà. Tí wọn bá ṣe bẹ́ẹ̀, ìbò kò ní wáyé.
Olórí Democrat ní Ilé, Hakeem Jeffries, ti ṣe ìtìlẹ́yìn fún ìwé ẹ̀sùn náà. Tí ọ̀pọ̀lọpọ̀ Democrat bá tẹ̀lé e, Massie nílò ìtìlẹ́yìn àwọn Republican díẹ̀ nìkan láti fi ẹ̀sùn kan Hegseth.
Olórí Democrat ní Sénétì, Chuck Schumer, tún sọ pé: “ Hegseth gbọ́dọ̀ dúró níwájú Sénétì fún ìdájọ́.”
Kínní Hegseth Àti Trump sọ?
Hegseth kò jáwọ́. Ó sọ pé àwọn ẹ̀sùn náà jẹ́ “ẹ̀sùn ìtàn tí kò ní ìtumọ̀” tí ó sì fi wé ara rẹ̀ sí Trump, tí a ti fi ẹ̀sùn kan ní ìgbà méjì rí.
“Ó jẹ́ gbogbo nípa òṣèlú ìparun ẹni. Kò ṣiṣẹ́ sí Ààrẹ Trump, kò sì ní ṣiṣẹ́ sí mi.”
Ó tún sọ pé tí wọ́n bá fẹ́ jiyàn ogun náà, “mo dára láti ṣe é ní gbogbo ọjọ́.” Ó sọ pé ogun náà ṣe pàtàkì nítorí pé “ẹnikan ní láti dojúkọ ìlépa Iran láti ní ohun ìjà núkílíà.”
Trump fúnra rẹ̀ dúró tì í. Ó sọ pé Hegseth “ń ṣe iṣẹ́ tó dára gan-an” àti pé ó ti “ṣẹ́gun ogun” ní Venezuela àti pé ó ń “ṣẹ́gun ogun” ní Iran.
Ṣùgbọ́n ní Ọjọ́ Ajé, Trump yí ohùn padà díẹ̀. Lẹ́yìn ìpàdé rẹ̀ pẹ̀lú Alákóso Àgbà Qatar, ó sọ pé:
“Iran, ní ọ̀nà ogun, ti parí patapata. A ń pa ipò bẹ́ẹ̀ mọ́ nìkan.”
Ó sọ pé kò fẹ́ mú ogun náà pọ̀ sí i fún ìsinsìnyí, ṣùgbọ́n ó ń pa àwọn ọmọ-ogun àti ìdènà ojú omi mọ́. Ó sọ pé: “A ní ìdènà ogun tó tóbi jùlọ láé.”
Ìjà Tó Di Stalemate — Kò Sí Ẹni Tó Ṣẹ́gun, Kò Sí Ẹni Tó Pàdánù
Lẹ́yìn oṣù mẹ́jọ ogun, kò sí ẹgbẹ́ kan tó lè sọ pé ó ṣẹ́gun.
Iran sọ pé ó fẹ́ kí Amẹ́ríkà parí ìdènà lórí àwọn èbúté rẹ̀, gbé ìjìyà kúrò, tú owó rẹ̀ tó dì mọ́, san ẹ̀san fún ìparun ogun, kí ó sì parí ìforígbárí ní gbogbo agbègbè náà kí ó tó jíròrò lórí ètò núkílíà.
Amẹ́ríkà ń sọ pé Iran ti “parun” àti pé ó wà ní ipò tó rẹwẹ̀sì jùlọ. Hegseth sọ ní Ọjọ́ Ajé pé: “Iran ti parun — Iran wà ní ipò tó rẹwẹ̀sì jùlọ tí ó ti wà ní ìgbà pípẹ́ gan-an.”
Ṣùgbọ́n ìròyìn láti inú The Atlantic fi ẹ̀sùn kan Hegseth pé ó ń sọ ogun náà fún Trump ní ọ̀nà tó dára ju gidi lọ, láti mú kí Ààrẹ náà dùn, nígbà tí ogun náà ti di stalemate tó ń lọ lọ́ra.
Ní àkókò kan náà, àwọn ìkọlù kékeré ṣì ń wáyé — Amẹ́ríkà ti kọlu ààbò afẹ́fẹ́ Iran ní ìgbà méjì ní ọ̀sẹ̀ tó kọjá, ó sì tì ọkọ̀ ojú omi kan tí ó ń gbìyànjú láti fọ́ ìdènà náà.
Kí Ni Èyí Tú Mọ́ Sí Nàìjíríà Àti Áfíríkà? — Ìwádìí OJB News
Èyí kì í ṣe ìròyìn Amẹ́ríkà nìkan. Ó ní ipa taara lórí wa:
1. Owó Epo àti Owó Ọjà: Ìdènà lórí Strait of Hormuz — ibi tí ìdá márùn-ún nínú ogún epo àgbáyé ti ń kọjá kí ogun tó bẹ̀rẹ̀ — ti mú kí owó epo ga. Èyí ni ohun tó mú kí owó ọjà, owó ìrìnnà, àti owó oúnjẹ ga ní Nàìjíríà. Tí ogun bá parí tàbí tí ìdènà bá rọ, owó epo lè sọ̀kalẹ̀.
2. Ìṣèlú Àgbáyé: Tí Ilé Aṣòfin Amẹ́ríkà bá fi ẹ̀sùn kan Akọ̀wé Ìjọba fún Ààbò, yóò fi hàn pé àwọn orílẹ̀-èdè tó ní agbára ńlá tún ní láti tẹ̀lé òfin. Ó lè mú kí àwọn orílẹ̀-èdè Áfíríkà tún béèrè: ta ni ó ní agbára láti kéde ogun? Ààrẹ nìkan, tàbí Ilé Ìgbìmọ̀?
3. Ìdìbò 2027 ní Nàìjíríà: Àwọn olùṣàkóso ní gbogbo àgbáyé ń wo bí àwọn olùdìbò Amẹ́ríkà ṣe fi ogun Iran ṣe ìdájọ́ ẹgbẹ́ tó wà ní agbára. Èyí jẹ́ ẹ̀kọ́: ogun òkèèrè tó gba pẹ́, tó sì mú owó ga, lè pa ẹgbẹ́ òṣèlú run nílé.
KÍNNÍ YÓÒ TẸ̀LÉ?
Ọjọ́ Ìṣẹ́gun, ọjọ Kẹ̀wá Oṣù Kọkànlá (lónìí): Hegseth yóò ṣe àpérò ìròyìn àkọ́kọ́ rẹ̀ ní Pentagon ní oṣù mẹ́fà. Ó sọ pé òun yóò dáàbò bo ara rẹ̀.
Ọjọ́rú, ọjọ Kọkànlá Oṣù Kọkànlá: Ìbò lórí iyonipo lè wáyé ní Ilé Aṣòfin.
Tí Ilé bá fi ẹ̀sùn kan án: Sénétì yóò pinnu bóyá láti fọ́ ọ nù, fi ránṣẹ́ sí ìgbìmọ̀, tàbí ṣe ìdájọ́. Ṣùgbọ́n Republican ṣì ní púpọ̀ ní Sénétì títí di Oṣù Kínní 2027, nígbà tí Democrat yóò gba agbára.
Agbẹnusọ Johnson ti kìlọ̀ pé ìyọnu-nípò (impeachment) “ní àárín ìforígbárí ní òkèèrè yóò jẹ́ ohun búburú, ohun búburú fún àwọn ọrẹ́ wa àti àwọn ọ̀tá wa láti rí.”
OJB News Yorùbá yóò tẹ̀síwájú láti tẹ̀lé ìròyìn yìí. Ẹ máa tẹ̀lé wa.
